ابطال وکالت بلاعزل چگونه است؟

نویسنده: آقای عبدالناصر افشاری سالار

ماده 679 قانون مدنی - موکل هروقت بخواهد می تواند وکیل را عزل کند مگر اینکه وکالت وکیل یا عدم عزل در ضمن عقد لازمی شرط شده باشد
طبق ماده فوق عقد جایز وکالت بدو نحو آثار عقد لازم بر آن مترتب میشود :
الف -وکالت وکیل بصورت شرط ضمن عقد لازم قرار داده شود در این صورت عقد وکالت جزء عقد لازم شده واز آن کسب لزوم میکند ومادام که عقد اصلی باقی است شرط ضمن آنرا نمی توان برهم زد مانند وکالت مندرج در قراردادهای رهنی بانکها
ب-عقد وکالت مستقلاً واقع شده ولی عدم عزل وکیل در ضمن عقد لازم دیگری مانند بیع یا اجاره شرط شود در اینصورت نیز شرط عدم عزل جزء عقد لازم قرار میگیرد ولازم الاتباع خواهد بود

اما طرق انحلال اینگونه وکالتها به استثناء (فوت یا جنون طرفین ،اقاله واستعفای وکیل ) بشرح زیراست :

1-فسخ یا انحلال عقد لازم که ضمن آن وکالت بلاعزل شده است

در اینصورت وکالت موضوع شق الف همراه باعقد منحل ومنتفی شده ونیازی به فسخ یا عزل وکیل نیست ولی در  وکالت موضوع شق ب با انحلال عقد لازم ،فقط  شرط ضمن آن باطل شده و عقد وکالت به طبیعت اصلی خود که عقدی است جایز  برگشته و در این حالت موکل میتواند آنرا فسخ کند  

1-اثبات باطل بودن یا فساد شرط ضمن عقد، که دراین حالت نیز وکالت جایز شده وقابل فسخ از سوی موکل است

2-از بین رفتن متعلق وکالت یا انجام عمل مورد وکالت توسط خود موکل طبق ماده 683 قانون مدنی

اما انحلال عقد لازم یا شرط ضمن عقد چگونه است :

1-اگر عقد لازم بین دونفر واقع شده و وکیل شخص ثالث باشد در صورت توافق طرفین میتوان عقد لازم را اقاله ویا شرط ضمن آن رااسقاط کرد در این حالت ،وکیل که شخص ثالث باشد قدرت ممانعت این امر را نخواهد داشت

2-اگر وکیل طرف عقد لازم باشد ،موکل بناچار مجبور به اقامه دعوی از طریق مراجع قضائی خواهد بود که این رای در صورت صدور بنفع وی اعلامی بوده وطبق ماده 4 قانون اجرای احکام مدنی نیازی به صدور اجرائیه ندارد و وظیفه دفترخانه دراین حالت فقط قید مراتب در ملاحظات سند طبق اعلام دادگاه خواهد بود وادامه  طبق بند یک طرق انحلال
3-عدم تحقق فسخ در وکالت بلاعزل وقتی است که شرط بصورت نتیجه قرارداده شود واگر شرط ضمن عقد بصورت شرط فعل باشد مانند اینکه شرط شود که موکل وکیل را عزل نکند ،دراینصورت بعزل از طرف موکل ،وکیل عزل شده ولی مشرط له(وکیل یا شخص ثالث )   میتواند از نظر تخلف شرط عقد لازم را فسخ کند

اما درخصوص موارد ذکر شده در متن اسناد :
1-اگر در متن سند قید نشود که شرط عدم عزل ضمن عقد لازمی شرط شده است (موکل حق عزل وکیل را ازخود سلب وساقط نمود) طبق ظاهر موضوع شرط ضمن عقد لازم نیست واگرچه بعضی از حقوقدانان به استناد اصل آزادی اراده وماده 10 قانون مدنی این شرط را نیز لازم الوفاء میدانند اما این نظر در مراجع قضائی ورسمی وفقهی پذیرفته نشده است لذا این عزل وکیل از سوی موکل به عقیده اینجانب بدون مراجعه به مراجع قضائی امکان پذیر است ودر صورت اعتراض وکیل ،وی بایستی به مراجع قضائی مراجعه کرده وثابت کند این شرط ضمن عقد لازمی بوده است .
2-اگر شرط عدم عزل محدود به مدت معینی شده باشد پس از اتمام مدت موکل حق عزل وکیل را خواهد داشت
3-اگر برای عقد وکالت مدت معین شده باشد به محض اتمام مدت مقرره ،عقدوکالت خود بخود منتفی میگردد
4-در خصوص ضم امین ، طبق مقررات وقواعد فقهی عقد وکالت ،وکیل خود امین موکل است لذا ضم ایمن معنی ندارد

5-در خصوص شرط  عدم ضم وکیل یا شرط عدم انجام مورد وکالت توسط خود موکل دو نظر وجود دارد :

 
الف- عده ای این شروط را به استناد ماده 959 قانون
 مدنی نافذنمی دانند ولی بعضی دیگر استدلال میکنند چون این شرط

 ، فقط سلب مورد خاصی از حقوق است شامل حکم ماده فوق

 نمی گردد وطرفین بر اساس اراده آزاد طرفین وماده 10 قانون مدنی میتوانند این شرط را ضمن عقد لازمی منعقد نمایند

 وبطورکلی به عقیده این عده هر حقی را که قابل انتقال یا اسقاط باشد میتوان حق تمتع یا اجراء آن را از خود سلب نمود

در پایان راحت ترین طریق انتفای وکالت بلاعزل  استفاده از ماده 683 قانون مدنی است  ودر صورت اعتراض وکیل ،
بار اثبات موضوع از طریق مراجع قضائی به عهده وکیل خواهد بود .

/ 40 نظر / 1273 بازدید
نمایش نظرات قبلی
سردفترخسته

سلام ودرودخدمت عموی عزیز. امروز شلوار بیتلی راخوندم خیلی حال کردم ولذت بردم وخندیدم ! البته من هم دهاتی هستم ولی خاطرات ما اینجوری خنده دارنیست وبیشترجدیه !. خوب شدتوایام عید ازروزنامه هاخبری نبود که وقتمون راپرکنیم و درنتیجه باکلبه جنابعالی ووبلاگ بعضی دوستان آشناشدم . حیف که درگیردرس هم هستم و باید هرجورشده تاچندماه به پایان برسونم ووقتم کمه وگرنه تمام مطالب وبلاگ شمارا میخوندم بیکباره !. خداوند شمارامحفوظ بدارد .آرزوی سلامتی برایتان دارم . ما ازقبل نه دهاتی درست حسابی بودیم !ونه سردفتردرست حسابی ! حالا خداازخلقت ماچه هدفی داشته خودش بهترمیداند!

سردفترخسته

باسلام .خدمت دوست خوبم نوبخت عزیزهم عرض میکنم باشماازاین نظر که قبلا کارمندبودید وجه شبه !داریم منن هم قبلا دوسه سالی کارمندبودم وبعد به این شغل اومدم والان هم مشکلات سردفتری برسرهردوی ماودیگردوستان سایه انداخته . ولی کارمندی خدائیش خیلی بهتره .البته قبلاها اینقدرکارمندی خوب نبود ویااینکه ازدرک اون عاجزبودیم وفقط حقوق کم اون رامیدیدیم وسایرمزایا و فکروخیال راحت وبی استرس اون رانمیدیدیم . بله آسمون همه جایه رنگه ولی بعضی جاها یه خورده ابروطوفان وگردوغبار کمتره ! امیدوارم شماوسایردوستان همواره موفق باشید ودنیابه کامتان باشد. وبرای من هم دعاکنیدکه بتوانم زودتر ازاین شغل خلاص شوم چون اگرحق الخون الجیگر بقول عمو هم هزاربرابرشود من دیگه تحمل ندارم . ازاون طرف اگرکمی دیرتربجنبم چون سنم بالااومده دیگه جای دیگری نمیتونم مشغول بشم ومجبورمیشم تاآخر ادامه بدم چیزی که خودم میدونم توانش راندارم . ماهایعنی من قابل قیاس باعمو وسایراساتید نیستم من پرکاهی بیش نیستم وازاول غلطی واشتباهی به این شغل اومدم . امیدوارم شما هم حسرت دوره کارمندی قبل ازاینم شغل را نخورید وگرنه وجه تشابه ما بیشترخواهدبود.موفق باشید.

سردفترخسته

باسلام مجدد. درخصوص سوال جنابعالی بنظرمن تنهاراهی که برای ابطال اینگونه وکالتنامه ها باقی است اینه که : بگوئیم باتوجه به اینکه وکالت ازعقود اذنی است و مادامی که اذن وجوددارد معتبراست ووکیل میتواند به مقتضای آن عمل کند فلذا حالاکه موکل طی اظهارنامه رسمی به وکیل اعلام کرده که دیگر او وکیلش نباشد واذنی دیگروجودندارد بنظرمیرسدکه دادگاه حکم به ابطال وکالت بلاعزل رابدهد.و بلاعزل بودن لزوما به معنای باقی بودن اذن نیست .(واگراین راه هم میسرنشه وبه نتیجه نرسه تنهاپاسخ موکل اینه که :"میخواستی وکالت ندی !!!")

علی

سلام عمو جون.

سردفترخسته

سلام .عموجان بروز کن لطفا! مثل ایتکه تن کانون به تن شماخورده ! ازکانون ناامیدهستیم ولی ازشما توقع داریم . خیلی مشتاقیم درزمان حیاتمون کتاب "سردفتری ازآغازتاپایان " شمارا مطالعه کنیم !! آخه اگرآیندگان بخونند خیلی شایدبراشون ملموس نباشه ولی ماها بهتر درک میکنیم ! . تاحالا میگفتیم تعرفه دیرشده حالا لطفا بگیدهمون تعرفه که دشتشونه راتعدیل وبعدااعلام کنند !چون ماکه تاحالاصبرکردیم یه ذره رمق دیگه مونده فعلا عجله لازم نیست !

محضردار

عمو جان فکر کنم چپ و راست دارین سند مسکن مهر میزنین و سرتون خیلی شلوغه که به روز نمیشوید ؟؟؟؟

تهمینه

عالی بود واز نظریات ایشان استفاده نمودم متشکرم

مصطفی اولادحسین

سلام عموجان مدتی قبل یک وکالت کاری واداری ساده نوشتیم اما بلاعزل؟ موکل شاکی شد رفت دادگاه وبراحتی دادگاه احراز کرده بودکه چون عقد خارج لازمی منعقد نشده است بنابراین وکالتنامه جایزمی باشد.حکم را آوردند بروی دیده نهادم ودرملاحضات دفتر ثبتش کردم بعد هم موکل تقاضای عزل را نوشتند ومن هم اخطاریه عزل رابرای وکیل عزیز ارسال کردم

مهدي

سلام بسيار ممنون از عموي بزرگوار و صاحب نظران محترم كه قبول زحمت نموده ما نو كاران را برخوردار مينمايند